ZESPÓŁ REGIONALNY „ISTEBNA” Z ISTEBNEJ

ZESPÓŁ REGIONALNY „ISTEBNA” Z ISTEBNEJ jest prawdopodobnie najstarszym wciąż istniejącym polskim zespołem regionalnym. Swymi korzeniami sięga bowiem aż 1901 roku, a na przestrzeni ponad stu lat zasłynął m.in. tym, że występował dla samego cesarza Franciszka Józefa podczas uroczystości sześćdziesięciolecia jego panowania w Wiedniu w 1908 roku. Tańczył również na prezydenckich dożynkach w Spale w 1933 roku przed Ignacym Mościckim. W 1934 roku „Istebna” brała udział w Święcie Pieśni w Wiśle, a w kolejnych trzech latach w Święcie Gór, z którego to wywodzi się największa obecnie impreza folklorystyczna w Polsce – Tydzień Kultury Beskidzkiej. 

„Istebna” uczestniczyła w nagraniach wielu programów telewizyjnych, jak i w licznych audycjach radiowych. Do dziś z rozrzewnieniem wspomina się tutaj realizację scen wesela ostatniego odcinka serialu „Czterej pancerni i pies”, w którym to zespół zagrał znaczny epizod. 

Zespół tańczył na scenach całej Polski, uczestniczył w wielu renomowanych festiwalach folklorystycznych, zarówno w kraju, jak i za granicą – w Anglii, Szkocji, Francji, Niemczech, Austrii, Czechach, Słowacji, Macedonii, Rumunii, Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Turcji, Rosji, na Wegrzech, Ukrainie, we Włoszech, w Algierii, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Mongolii, Jordanii, a także trzykrotnie w Chinach, w Australii oraz w Brazylii.

Od 2016 r. funkcję kierownika zespołu sprawuje Maria Motyka, zaś instruktorem tańca jest Józef Łupieżowiec. Cała grupa liczy około czterdziestu członków w wieku 14-25 lat, głównie uczniów gimnazjum, szkół średnich oraz studentów z Istebnej i okolic. Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Istebna” sprawuje patronat nad zespołem.

W roku 2011 z rąk Ministra Kultury zespół otrzymał najwyższe wyróżnienie w dziedzinie kultury ludowej – nagrodę im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” a także Nagrodę Powiatu Cieszyńskiego im ks. Jana Leopolda Szersznika a kategorii ochrony kultury. W 2013 roku zespół otrzymał Nagrodę Honorową im. Wojciecha Korfantego a także Złotą Odznakę Honorową „Za zasługi dla Województwa Śląskiego”

2009 rok:

  • Złote Żywieckie Serce – główna nagroda na Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu,

     

  • Brązowa Ciupaga na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem,

     

  • Grand Prix Przeglądu Piosenki Dziecięcej „Śląskie Śpiewanie” w Koszęcinie oraz Przeglądu Szkolnych Zespołów Artystycznych w Częstochowie.

2011 rok:

  • Grand Prix na VI Międzykulturowym Przeglądzie Folklorystycznym w Dąbrowie Górniczej,

     

  • Grand Prix na XVIII Międzynarodowym Przeglądzie Zespołów Regionalnych „Złoty Kłos” w Zebrzydowicach,

     

  • I miejsce na X Ogólnopolskich Spotkaniach Folklorystycznych „O łowicki pasiak” w Łowiczu w kategorii zespołów autentycznych,

     

  • GRAND PRIX 22 Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w ramach 48 Tygodnia Kultury Beskidzkiej.

2013 rok:

  • Brązowe Żywieckie Serce podczas 44 Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu,

     

  • Brązowa Ciupaga na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem. 

2018 rok:

  • I miejsce w Wojewódzkim Przeglądzie Wiejskich Zespołów Artystycznych w Brennej,

     

  • Brązowe Żywieckie Serce podczas 49 Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu.

Zespół od zawsze wierny pozostaje swojej tradycji góralskiej, zaś repertuar opiera o widowiskowe pieśni i tańce Beskidu Śląskiego, zwłaszcza tak zwanej Trójwsi Beskidzkiej – trzech wiosek, Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa, położonych u styku granicy polskiej, czeskiej i słowackiej. Najbardziej charakterystycznym tańcem jest „Owiynżiok” – występujący tylko w Trójwsi Beskidzkiej, składający się z trzech części taniec zalotny. Inne prezentowane przez zespół tańce to na przykład „Świńszczok”, „Kołomajka”, „Kowol”, „Rejna” „Piłka” czy „Czworok” oraz tańczone przez mężczyzn „Kapitan” czy „Beczka”. W repertuarze zespołu znajdują się także rytmiczne zabawy jak typowo dziewczęca „Kapusta” czy tańczone w trójkach „Placki”. 

Repertuar zespołu oparty jest o pasterskie tradycje regionu jak i związany z życiem codziennym górali śląskich. Tańcom i śpiewom towarzyszy różnorodna muzyka, m.in. takich instrumentów jak gajdy, trombita, okaryna, fujarka oraz instrumentów smyczkowych, zazwyczaj są to skrzypce, altówka i kontrabas.